ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) astronotları Butch Wilmore ve Suni Williams’ın 5 Haziran 2024’te Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gönderilmesi ancak Starliner’da çıkan teknik arıza nedeniyle 9 ay sonra 16 Mart 2025’te Dünya’ya dönebilmesiyle astronotların uzayda uzun süre kalmalarının ne gibi sağlık problemlerine neden olduğu gündeme geldi. Yerçekimsiz Ortamın Etkileri Astronotlar, uzay istasyonunda kemik ve…
ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) astronotları Butch Wilmore ve Suni Williams’ın 5 Haziran 2024’te Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) gönderilmesi ancak Starliner’da çıkan teknik arıza nedeniyle 9 ay sonra 16 Mart 2025’te Dünya’ya dönebilmesiyle astronotların uzayda uzun süre kalmalarının ne gibi sağlık problemlerine neden olduğu gündeme geldi.
Astronotlar, uzay istasyonunda kemik ve kas kütlelerini korumak için günlük 2 saat egzersiz yapmak zorunda. Yerçekimsiz ortam, kemik ve kas kütlesinin zarar görmesinden, beyin ve kalp yapısının değişmesine kadar birçok olumsuz etkiye sebep olabiliyor.
Uzayda her ay kemik yoğunluğunun yüzde 1 azaldığı biliniyor. Bu durum, astronotların kemik erimesi riskini artırabilir. Aynı zamanda, uzayda kas kütlesini korumak için özel egzersizler yapılması gerekiyor.
Dünya’ya dönüşte astronotlar, yerçekimiyle tekrar adapte olmak zorunda kalıyor. Omurga sıkışması ve sırt ağrıları gibi sorunlar yaşanabiliyor. Bağışıklık sistemi de uzayda ciddi değişikliklere uğradığı için vücut, mikroplara karşı adapte olma sürecinden geçiyor.
Astronotların uzun süreli uzay görevleri sonrasında ayak tabanlarının bebek ayaklarına benzemesi ve omurgalarının uzaması gibi ilginç fiziksel değişimler yaşandığı biliniyor. Ayak tabanlarındaki derinin incelmesi sebebiyle astronotlar, Dünya’ya döndüklerinde ayak sağlığı problemleriyle karşılaşabiliyorlar.
Uzun süreli uzay görevlerinin insan sağlığına etkilerini en aza indirgemek için astronotların düzenli egzersiz yapmaları, beslenmelerine dikkat etmeleri ve uzay sonrası adaptasyon süreçlerine uygun şekilde destek almaları gerekmektedir.
