Türkiye, yapay zeka alanında ortak akıl ve devlet desteğiyle atılım yapacak. TÜBİTAK’ın ekosistem çağrısı ve uluslararası işbirlikleriyle yenilikçi projeler desteklenecek.
Türkiye, yapay zeka alanındaki atılımlarını hızlandırmak amacıyla bir yol haritası oluşturdu. Bu harita kapsamında, devlet desteğiyle geliştirilen projelerin ürüne dönüştürülmesi hedefleniyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü, üniversiteler ve araştırma merkezleri, çeşitli çağrılarla bu sürece dahil edilecek.
Türkiye’nin yapay zeka yarışında öne çıkabilmesi için ‘ortak akıl’ prensibi benimsenecek. TÜBİTAK, 2026 yılı için ‘Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı’ başvurularını kabul etmeye başladı. Bu çağrı, ihtiyaç sahibi şirketler, teknoloji sağlayıcıları, üniversiteler ve kamu araştırma merkezlerinin TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü (YZE) ile birlikte oluşturacağı konsorsiyumları destekleyecek.
Akıllı üretim sistemleri, gıda, tarım ve hayvancılık, finans teknolojileri, e-ticaret, iklim değişikliğiyle mücadele ve eğitim gibi öncelikli alanlarda yapay zeka çözümleri desteklenecek. Başvurulan projelerin bütçesi, genel giderler, proje teşvik ikramiyesi ve kurum hissesi hariç en fazla 10 milyon lira olarak belirlendi. Proje başvuruları, TEYDEB Proje Değerlendirme İzleme Sistemi üzerinden 18 Eylül’e kadar yapılabilecek.
Ayrıca, Kamu Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı ile kamu kurum ve kuruluşlarının finans, e-ticaret, akıllı eğitim teknolojileri, akıllı üretim sistemleri, iklim değişikliği, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık alanlarındaki yapay zeka ihtiyaçları karşılanacak. Bu çağrı kapsamında AR-GE süresi en fazla 48 ay olan projelere, konusuna ve kapsamına göre değişen tutarlarda destek sağlanacak.
Türkiye, yapay zeka alanında uluslararası işbirliklerini de güçlendiriyor. Almanya ve Fransa’nın da bulunduğu 10 Avrupa ülkesi ve Japonya ile yapay zeka destekli robotik projeleri için işbirliği süreçleri başlatıldı. ‘CONCERT Japan’ platformu aracılığıyla gerçekleşecek bu işbirliği, otonom sistemler ve akıllı robotiklerin geliştirilmesini hedefliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde başlatılan HIT-30 Programı da yapay zeka projelerine destek olacak. Bu program kapsamında veri merkezleri, çip ve batarya teknolojileri gibi alanlardaki projelere 1,6 milyar dolar destek verilecek. Ayrıca, vergi teşvikleri, hibe destekleri ve avantajlı finansman imkanları sunulacak.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 13 Haziran’da açıkladığı eylem planı doğrultusunda İstanbul, yapay zeka alanında Türkiye’nin uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandırılacak. ‘Terminal İstanbul’ projesiyle yapay zeka girişimcileri ve küresel yatırımcılar bir araya getirilecek.
Türkiye’nin yapay zeka kapasitesini güçlendirmek amacıyla veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi planlanıyor. En az 5 öncelikli sektörde, yenilikçi yapay zeka çözümlerinin test edileceği düzenleyici deney alanları kurulacak. Ulusal Yapay Zeka Kurulu, bu sürecin yönetişimini sağlayacak. Çalışmaların finansmanı için Ulusal Yapay Zeka Büyüme Fonu oluşturulacak. Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile 1 trilyon lirayı aşması beklenen bir katma değer üretilmesi hedefleniyor.
