Türkiye’deki hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandıracak yerli rumen sensör bolusları projesiyle sığır sağlığı anlık izlenecek, verim artacak.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk, Erzurum Teknik ve Erzincan Binali Yıldırım üniversiteleri yerli rumen sensör bolusları geliştirme projesini başlattı. TÜBİTAK-1005 desteğiyle yürütülen bu girişim, Türkiye’de sığır sağlığının anlık takibini sağlayarak hayvancılıkta dijital dönüşümü hedefliyor. Proje, süt ve et verimini artırmayı, buzağı ölümlerini azaltmayı ve ithal ürünlere bağımlılığı ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, sığır sağlığının iyileştirilmesine yönelik rumen sensör bolusu geliştirme çalışmalarının multidisipliner bir ekiple sürdüğünü belirtti. Ertay, ithal edilen bu ürünün yerli imkanlarla üretilmesinin Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğine büyük katkı sağlayacağını ifade etti.
Rumen sensör bolusu, hayvanın midesine yerleştirildikten sonra ortam sıcaklığı ve pH değerleri gibi kritik verileri sürekli olarak dışarıya aktarıyor. Bu sayede hayvanın midesindeki tüm aktiviteler gözlemlenebilir hale geliyor ve elde edilen veriler bilgisayar veya tabletler aracılığıyla takip edilebiliyor. Bu anlık izleme, hayvanın kızgınlık zamanının, doğum sürecinin veya olası bir hastalık durumunun önceden tespit edilmesine olanak tanıyor.
Dr. Ertay, Türkiye’deki buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu, oysa rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3’lere düştüğünü vurguladı. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla Türkiye’de de buzağı ölümlerinin önemli ölçüde azalması bekleniyor. Polimer malzemeden yapılan bolusun hayvanın midesine zarar vermediği ve 5 yıldan uzun süre kalabildiği belirtildi.
Geliştirilen sistemle çiftçiler ve veterinerler, tabletleri üzerinden hayvanların verilerini inceleyerek kızgınlık dönemi, doğum yaklaşımı veya hastalık durumu gibi önemli bilgilere kolayca ulaşabilecek. Bu dijital takip, hayvancılıkta verimliliği artırırken, hayvan refahını da iyileştirecek.
On sekiz aylık proje süresince ürünün geliştirilmesi tamamlandıktan sonra, 10 hayvan üzerinde kapsamlı testler yapılacak. Projenin başarılı sonuçlanması, tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmeyi hızlandırarak sürdürülebilir hayvancılığın gelişmesine önemli katkı sunacak. Ayrıca, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan Türkiye’deki sığır sayısını artırma hedeflerine ulaşılmasına da destek olacak.
