Grönland ve Antarktika’dan 47 yılda 12 trilyon ton buz eridi. Deniz seviyesi 31.4 mm yükselirken, kaybın %84’ü okyanus etkisine bağlandı. Detaylar Scientific Data’da.
Grönland ve Antarktika buz örtülerinden 1979’dan bu yana eriyen yaklaşık 12 trilyon ton buz, küresel deniz seviyesini ortalama 31.4 milimetre yükseltti. 27 uydu görevinden alınan verilerle 42 incelemenin birleştirildiği çalışma, bu iki büyük buz örtüsündeki değişiklikleri 47 yıllık en güvenilir uzun vadeli kayıt olarak ortaya koydu.
Grönland buz örtüsü için 1972, Antarktika için ise 1979’dan başlayan uydu kayıtları, buz kaybının boyutunu gözler önüne serdi. Araştırma, buz kaybının büyük bölümünün (%84) buzulların okyanusla buluştuğu noktalardaki dinamik dengesizlikten kaynaklandığını belirledi.
Northumbria Üniversitesinden buzbilimci Ines Otosaka, kaybedilen buzun büyük kısmının yüzeyde erimek yerine daha hızlı akan buzullar aracılığıyla okyanusa aktarıldığını açıkladı. Bu durumun, ısınan okyanusların buz örtülerine gösterdiği tepkinin bir sonucu olduğunu vurguladı. Kalan %16’lık buz kaybının ise yüzey erimesi ve kar yağışı gibi atmosferik etkenlere bağlandı.
Fosil yakıtların neden olduğu sera gazlarının okyanuslar tarafından emilmesi, su sıcaklığının artmasına ve akıntıların güçlenmesine yol açıyor. Grönland’da Atlantik’ten gelen daha sıcak suların ilerlemesiyle yaşanan ‘Atlantikleşme’ süreci, buz örtüsünü tehdit ediyor. Antarktika’da ise ısınan sular ve şiddetlenen kutup çevresi akıntıları, buzulların altına taşıdığı sıcak sularla erimeyi hızlandırıyor.
1990’lardan beri hızlanan buz kaybında gerileme görülmezken, 2020-2023 verileri geçici bir istikrar yanılsaması yaratsa da, uzmanlar bunun kısa vadeli hava koşullarından kaynaklandığını belirtiyor. Avrupa Uzay Ajansından Diego Fernandez, bulguların uluslararası bilimsel iş birliğinin önemini teyit ettiğini söyledi. Araştırma, Scientific Data dergisinde yayımlandı.
