Northeastern Üniversitesi ve Kentucky Üniversitesi araştırma ekibi, axolotl’larda uzuv yenilenmesinde kritik rol oynayan bir molekülü tespit etti: Retinoik asit. Bu molekül, vücuda nerede ve neyin yeniden büyütülmesi gerektiğini adeta “öğretiyor.”…
Northeastern Üniversitesi ve Kentucky Üniversitesi araştırma ekibi, axolotl’larda uzuv yenilenmesinde kritik rol oynayan bir molekülü tespit etti: Retinoik asit. Bu molekül, vücuda nerede ve neyin yeniden büyütülmesi gerektiğini adeta “öğretiyor.”
Çalışmayı yürüten biyolog James Monaghan, “Hücreler bu sinyali alarak ‘dirsekteyim, o zaman el çıkarmalıyım’ ya da ‘omuzdayım, tüm kolu büyütmeliyim’ diyebiliyor,” diyor. Axolotl’un vücudunda retinoik asit, kol boyunca bir yoğunluk gradyenti şeklinde dağılıyor. Omuz bölgesine yakın yerlerde bu molekülün seviyesi yüksek, onu parçalayan enzimin seviyesi ise düşük.
İnsan hücrelerinin de bu tür moleküllere ve sinyallere sahip olduğunu belirten Monaghan, bu sinyallerin hücre içinde nasıl algılandığını araştıracaklarını söylüyor. Önemli bir bulgu ise, bir axolotl’un eline fazladan retinoik asit enjekte edildiğinde sadece el değil tüm bir kolun yeniden büyüdüğü gözlemlendi.
Yeni bulgular, sadece yara izsiz iyileşme değil, kaybedilen bir parmağın veya ileride tüm elin yeniden oluşması gibi daha iddialı hedeflere de kapı aralıyor. Monaghan, “Bu tamamen imkânsız değil,” diyerek araştırmaların gelecekte nasıl bir devrim yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Çalışma, Nature Communications dergisinde yayımlandı.
