Çin’in Tiengong Uzay İstasyonu’na Şıncou-23 uzay mekiğiyle ulaşan 3 taykonot göreve başladı. Ekipte ilk kez Hong Kong’dan bir isim yer alıyor ve bir taykonot 1 yıl görev yapacak.
Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) tarafından yapılan açıklamaya göre, Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’yi taşıyan Şıncou-23 uzay mekiği, Tiengong Uzay İstasyonu’nun çekirdek modülüne başarıyla kenetlendi. Yaklaşık 3,5 saatlik bir yolculuğun ardından istasyona ulaşan taykonotlar, mekikten ayrılarak uzay istasyonuna giriş yaptı.
Şıncou-23 uzay mekiği, dün gece Long March 2F roketiyle ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi’nden fırlatılmıştı. Yeni ekip, 31 Ekim 2025’te Şıncou-21 mekiğiyle istasyona gönderilen ve 6 ayı aşkın süredir görevde bulunan taykonot ekibinden görevi devralacak.
Seferin uçuş mühendisliğini üstlenen 48 yaşındaki Cu Yangcu, daha önce Mayıs 2023’te Şıncou-16 görevi kapsamında Tiengong Uzay İstasyonu’nda görev yapmıştı. Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı uzay görevinde yer alıyor.
Şıncou-23 mekiğinin pilotluğunu yapan Cang, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri’nde savaş uçağı pilotu olarak görev yaptı. Yük uzmanı Lai ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğü’nde polis başmüfettişi olarak çalıştı. Bilgisayar bilimleri alanında uzman olan Lai, Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevlerine katılan ilk taykonot unvanını aldı.
Yeni taykonot ekibinin görev süresi 6 ay olarak planlanıyor. Ancak, bu görevde daha önceki seferlerden farklı olarak, taykonotlardan biri uzun süreli uzay görevlerinin insan bedeni üzerindeki etkilerini inceleyecek bir deney kapsamında uzay istasyonunda 1 yıl süreyle kalacak. Görev süresince ekip üyelerinin sağlık verileri yakından takip edilerek, hangi ismin bu uzun süreli görev için seçileceği belirlenecek.
Uzayda uzun süre kalmak, düşük yer çekimi ve radyasyon gibi faktörler nedeniyle kemik yoğunluğunda azalma, kas kaybı, uyku bozuklukları ve fiziksel/psikolojik yorgunluk gibi etkilere yol açabiliyor. Bu alandaki rekor, 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kalan Rus astronot Valeri Polyakov’a ait.
Taykonot ekibi, görevleri süresince yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği, uzay havacılık tıbbı ve uzay teknolojileri alanlarında 100’den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek.
ABD’nin uzay araştırmaları alanındaki işbirliği kısıtlamaları ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımının engellenmesi üzerine Çin, kendi uzay istasyonunu inşa etme kararı aldı. Bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşan Tiengong İstasyonu’na bir uzay teleskobunun da eklenmesi planlanıyor.
İstasyonun ana parçası olan çekirdek modül ‘Tienhı’, 29 Nisan 2021’de fırlatıldı. İlk laboratuvar modülü ‘Vıntien’ 24 Temmuz 2022’de, ikinci laboratuvar modülü ‘Mıngtien’ ise 31 Ekim 2022’de yörüngedeki yerini aldı. Bu modüllerin eklenmesiyle ‘T’ şeklindeki ana iskelet tamamlanarak istasyon, ‘uygulama ve geliştirme aşamasına’ geçti. ‘Şüntien’ adlı uzay teleskobunun da ayrı bir modül olarak istasyona entegre edilmesi öngörülüyor.
Üç kişilik taykonot ekiplerinin dönüşümlü olarak görev yaptığı Tiengong İstasyonu’na ‘Şıncou’ mekikleriyle personel, ‘Tiencou’ mekikleriyle ise ikmal malzemeleri taşınıyor.
